Waarom een spel soms meer effect heeft dan een adviesrapport
Regelmatig hoor ik van consultants en adviseurs in het werkveld opmerkingen als:
“Serious games? Dat is toch iets voor het onderwijs?”
“Als wij adviseren, moet het ergens over gaan”
“Wij zijn te duur om een spelletje te spelen met de ondernemer”
“En de tijd van de ondernemer is te kostbaar voor spelletjes”.
Begrijpelijk, maar ook jammer. Want de kracht van een serious game als interventie wordt nog vaak onderschat. Terwijl het juist in een adviestraject een waardevol instrument kan zijn om meer impact te maken – en je adviezen effectiever te laten landen.
De bekende uitspraak “een plaatje zegt meer dan duizend woorden” is bij iedereen bekend. Maar onderzoek laat zien dat het spelen van een serious game meer zegt dan duizend plaatjes. De impact van een spel overstijgt die van woorden of grafieken, omdat het raakt aan gedrag, ervaring en emotie. Onderzoek toont aan dat een game bij complexe problemen en besluitvorming inzichten kan opleveren die in een gewoon adviesgesprek moeilijker naar voren komen (Wijk, 2024)
In een serious game worden de werkelijke uitdagingen gesimuleerd in een veilige omgeving. Tijdens het spel komen gedrag, ervaringen en emoties naar boven die in de dagelijkse praktijk vaak onder de oppervlakte blijven. In de nabespreking (debrief) worden deze gekoppeld aan de werkelijkheid. Het totale traject kan zo daadwerkelijk verandering in gang zetten.
Een game als strategisch onderdeel van je advies
Een serious game kun je op verschillende momenten en manieren inzetten binnen een advies traject. Denk aan:
- Een startpunt van een traject om meningen en dynamieken te verkennen;
- Een interventie middenin een adviestraject, wanneer discussies vastlopen;
- Een afronding, om plannen of rollen te verhelderen.
Je kunt een game gebruiken tijdens coachingsgesprekken of juist in een meer inhoudelijke sessie waarin jij als adviseur de leiding neemt. Het draait om timing en doel.
Een voorbeeld uit de praktijk
Stel: je begeleidt een familiebedrijf dat al meer dan 100 jaar bestaat. De onderneming wordt geleid door ouders en hun volwassen zoon. Het bedrijf draait al enkele jaren verlies, terwijl jij de potentie wél ziet. Je hebt analyses gemaakt, rapporten geschreven, gesprekken gevoerd. Ze erkennen je zorgen, maar er verandert niets.
Je voelt dat er iets diepers speelt. Een blokkade. Iets wat je met inhoud en logica niet bereikt. Misschien is het tijd voor een andere aanpak.
Een serious game zou hier kunnen doorbreken. In het spel stappen de spelers tijdelijk uit hun eigen realiteit. Ze nemen afstand – wat ruimte geeft voor nieuwe inzichten. Emoties en gedrag komen boven, zonder dat de echte situatie expliciet op tafel hoeft te komen. De context in het spel hoeft niet gelijk te zijn aan de realiteit; soms is een fictieve setting juist veiliger en effectiever.
De rol van de adviseur: observator en facilitator
Als adviseur ben je tijdens het spel géén deelnemer. Je hebt wel een speciale en belangrijke rol. Je bewaakt namelijk de veiligheid, observeert, en zorgt ervoor dat het spel goed verloopt. Terugkoppeling naar de realiteit komt pas na het spel, tijdens de zogenaamde debrief.
Eerst bespreek je de spelervaring:
“Wat viel je op in jouw rol?”
“Welke emoties kwamen naar boven?”.
Pas daarna maak je de verbinding met de praktijk:
“Herken je dit uit je eigen werksituatie?”
“Wat zegt dit over de samenwerking binnen jullie bedrijf?”
Als het spel goed gekozen is, volgt bijna altijd herkenning. En die herkenning maakt dingen bespreekbaar die eerder onder de oppervlakte bleven. Dat is vaak hét moment waarop je eerdere adviezen opeens wél binnenkomen – omdat ze nu gevoeld en ervaren worden.
Een spel dat meer oplevert dan een rapport
Een paar uur investeren in een goed gekozen serious game kan meer opleveren dan een dik rapport. Het kan de blokkade doorbreken die jou als adviseur al tijden bezig houdt . En het geeft jouw klant het zetje dat nodig is om daadwerkelijk in beweging te komen.
Het is geen spelletje. Het is een interventie.
En soms is dát precies wat het verschil maakt tussen goed advies – en advies dat echt tot verandering leidt.
Wil je meer weten over het inzetten van een serious game binnen jouw adviestraject? Of heb je ideeën voor een serious game en wil je daar eens over sparren? Neem gerust vrijblijvend contact met me op – misschien kunnen we iets voor elkaar betekenen.
Bibliografie
Wijk, M. v. (2024, november 14). A sustainable game changer? Systematic review of serious games used for agriculture and research agenda. Opgehaald van https://edepot.wur.nl/679014
Door het spel ontstaat ruimte voor de dochter én beweging bij de ouders. Precies daar ligt de kracht.